Nền Giáo dục Hoa Kỳ (phần 4)

Một hệ thống giáo dục đa dạng
Cấu trúc, tiêu chuẩn và thách thức

Giáo dục Mỹ là một chủ đề hết sức phức tạp bởi chỉ cần một trường học có thể dựa trên nguồn lực từ rất nhiều thể chế công và tư khác nhau. Chẳng hạn, một học sinh có thể tham gia một trường trung học tư với chương trình học đáp ứng tiêu chuẩn do bang mà trường đó trực thuộc, ở đó các khóa học khoa học được tài trợ bởi các quỹ của liên bang, còn các đội thể thao của trường có thể chơi trên sân thi đấu chung của địa phương.

Nhiều lựa chọn

Gần 90% sinh viên Mỹ đạt dưới trình độ đại học học tại các trường tiểu học và trung học, và không phải trả học phí nhưng được tài trợ dựa vào việc thu thuế tại địa hương và bang. Theo truyền thống, trường tiểu học bao gồm từ lứa tuổi mẫu giáo đến lớp 8. Tuy nhiên, tại một số nơi, trường tiểu học kết thúc từ lớp bảy đến lớp chín. Tương tự như vậy, theo truyền thống trường trung học bao gồm các lớp từ chín tới mười hai, nhưng ở một số nơi khác bắt đầu từ lớp tám.

Hầu hết những học sinh không học tiểu học và trung học đều học tại các trường tư và cha mẹ các em phải trả tiền học phí. Bốn trên năm trường tư là do các nhóm tôn giáo mở. Ở các trường này, việc dạy về tôn giáo là một phần của chương trình học bên cạnh các khóa học thông thường. (Việc dạy tôn giáo không được dạy ở các trường công.) Cũng có một số lượng cha mẹ đang ngày càng tăng đang tự giáo dục con cái, hiện tượng này được gọi là giáo dục tại nhà (home schooling).

Mỹ không có hệ thống giáo dục chung trên toàn quốc. Trừ các học viện quân sự, không có trường do chính phủ liên bang điều hành. Nhưng chính phủ cung cấp những hướng dẫn và tài trợ cho các chương trình giáo dục liên bang theo đó cả trường công và trường tư đều tham gia, và Bộ giáo dục Mỹ giám sát các chương trình này.

Theo lối nói của người Mỹ, trường đại học là một thể chế học bậc cao kéo dài 4 năm bao gồm các môn học liên quan. Chẳng hạn, một trường về khoa học xã hội nhân văn (liberal arts school) có các khóa học về văn học, ngôn ngữ, lịch sử, triết học, khoa học, trong khi đó, một trường kinh doanh có các môn như kế toán, đầu tư và marketing. Nhiều trường đại học hoạt động độc lập và cấp bằng cử nhân cho những học viên hoàn thành chương trình giảng dạy bốn năm cơ bản. Tuy nhiên, các trường đại chọc cũng có thể trở thành bộ phận của trường đại học tổng hợp. Một trường đại học tổng hợp lớn thông thường bao gồm nhiều trường đại học nhỏ, với nhiều lĩnh vực khác nhau, có một hoặc một số trường cao đẳng nghề (chẳng hạn, trường luật hay trường y), và một hoặc một số bộ phận nghiên cứu. (Người Mỹ thường sử dụng từ “college” (đại học) gọi tắt thay cho trường đại học hoặc trường đại học tổng hợp).

Mỗi bang đều có trường đại học riêng, ở một số bang còn có mạng lưới các trường đại học và cao đẳng rộng khắp. Chẳng hạn như trường Đại học Bang New York, có tới hơn 60 khu trường sở trên khắp bang. Một số thành phố cũng có những trường đại học công lập riêng. Nhiều nơi, các trường trung cấp hay cao đẳng cộng đồng đóng vai trò cầu nối giữa bậc trung học phổ thông và hệ đại học bốn năm. Tại các trường trung cấp, học sinh nhìn chung có thể hoàn thành chương trình học của hai năm đầu tiên ở bậc đại học với chi phí thấp hơn và có điều kiện gần nhà.

Không như các trường tiểu học và trung học cơ sở, các trường cao đẳng và đại học công thường thu học phí. Tuy nhiên, khoản phí này thường thấp hơn nhiều so với các trường tư, mặc dù ở đây không có dịch vụ đi lại công cộng tương tự. Nhiều học sinh học tập ở bậc đại học – công lập hoặc tư thục – nhờ sự hỗ trợ từ các khoản cho vay của liên bang và các em sẽ phải hoàn trả sau khi tốt nghiệp đại học.

Khoảng 25% các trường đại học và cao đẳng do các nhóm tôn giáo điều hành riêng biệt. Phần lớn các trường này mở ra thu hút người học thuộc bất cứ tôn giáo nào. Cũng có những trường tư không ràng buộc về tôn giáo. Cho dù là công lập hay tư thục, khoản thu nhập của các trường bắt nguồn từ ba nguồn sau: học phí (do người học đóng), tài sản (quà tặng do người hảo tâm đóng góp), và tài trợ từ chính phủ.

Không có sự khác biệt đáng kể về chất lượng giáo dục giữa hệ thống công lập và tư thục. Lấy ví dụ các trường đại học công lập ở bang California và Virginia nhìn chung được xếp ngang hàng với các trường thuộc khối Ivy League[1]. Điều này không có nghĩa rằng tất cả các trường đều ngang bằng nhau. Một sinh viên tốt nghiệp từ một trường đại học danh tiếng sẽ có những lợi thế khác biệt khi anh/chị ta đi xin việc. Do vậy, cạnh tranh để được vào các trường nổi tiếng đôi lúc rất khốc liệt.

Mỗi sinh viên sẽ lựa chọn học tập theo “chuyên ngành” của mình cùng với một số khóa học không bắt buộc. Ước tính tại các trường đại học và cao đẳng ở Hoa Kỳ, có khoảng hơn 1000 chuyên ngành học.

[1] Nhóm tám trường đại học nổi tiếng ở miền Đông nước Mỹ

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: